std::array
C++11 标准引入的 std::array 特性完整教学示例。
完整源码
cpp11/42_array.cpp
/**
* ============================================================
* 特性名称: std::array
* 所属标准: C++11
* ============================================================
*
* [是什么]: std::array 是固定大小的数组容器,是对C风格数组的安全封装,
* 存储在栈上,大小在编译期确定,兼容STL算法和迭代器。
*
* [为什么引入]: C风格数组存在退化为指针、无法获取大小、无边界检查等问题。
* std::array 在保持零开销的前提下,提供了安全性和STL兼容性。
*
* [关键要点]:
* - 大小固定,编译期确定,存储在栈上(零开销封装)
* - 支持迭代器、begin/end,与STL算法完全兼容
* - at() 提供边界检查(越界抛出 std::out_of_range)
* - 支持 fill()、swap()、比较运算等操作
* - 不会退化为指针,保留大小信息
* ============================================================
*/
#include <iostream>
#include <array>
#include <algorithm>
#include <numeric>
#include <string>
#include <stdexcept>
// ============================================================
// 基础用法
// ============================================================
void basic_usage() {
std::cout << "--- 基础用法 ---\n\n";
// 1. 声明和初始化
std::cout << "[1] 声明和初始化:\n";
{
std::array<int, 5> arr1 = {1, 2, 3, 4, 5}; // 列表初始化
std::array<int, 5> arr2 = {{10, 20, 30, 40, 50}}; // 双大括号也可以
std::array<int, 3> arr3{}; // 值初始化(全0)
std::array<double, 4> arr4 = {1.1, 2.2}; // 部分初始化,其余为0
std::cout << " arr1: ";
for (const auto& v : arr1) std::cout << v << " ";
std::cout << std::endl;
std::cout << " arr3 (值初始化): ";
for (const auto& v : arr3) std::cout << v << " ";
std::cout << std::endl;
std::cout << " arr4 (部分初始化): ";
for (const auto& v : arr4) std::cout << v << " ";
std::cout << std::endl;
}
std::cout << std::endl;
// 2. 访问元素
std::cout << "[2] 访问元素:\n";
{
std::array<int, 5> arr = {10, 20, 30, 40, 50};
std::cout << " arr[2] (operator[]): " << arr[2] << std::endl;
std::cout << " arr.at(3) (带边界检查): " << arr.at(3) << std::endl;
std::cout << " arr.front(): " << arr.front() << std::endl;
std::cout << " arr.back(): " << arr.back() << std::endl;
std::cout << " arr.data() (底层指针): " << arr.data() << std::endl;
}
std::cout << std::endl;
// 3. at() 边界检查
std::cout << "[3] at() 边界检查:\n";
{
std::array<int, 3> arr = {1, 2, 3};
try {
std::cout << " 尝试 arr.at(10)..." << std::endl;
arr.at(10); // 越界!
} catch (const std::out_of_range& e) {
std::cout << " 捕获异常: " << e.what() << std::endl;
}
}
std::cout << std::endl;
// 4. 大小和容量
std::cout << "[4] 大小和容量:\n";
{
std::array<int, 5> arr = {1, 2, 3, 4, 5};
std::array<int, 0> empty_arr = {};
std::cout << " arr.size(): " << arr.size() << std::endl;
std::cout << " arr.max_size(): " << arr.max_size() << std::endl;
std::cout << " arr.empty(): " << (arr.empty() ? "是" : "否") << std::endl;
std::cout << " empty_arr.empty(): " << (empty_arr.empty() ? "是" : "否") << std::endl;
}
std::cout << std::endl;
// 5. fill 和 swap
std::cout << "[5] fill() 和 swap():\n";
{
std::array<int, 5> arr1, arr2;
arr1.fill(7);
arr2.fill(3);
std::cout << " arr1 fill(7): ";
for (const auto& v : arr1) std::cout << v << " ";
std::cout << std::endl;
arr1.swap(arr2);
std::cout << " swap后 arr1: ";
for (const auto& v : arr1) std::cout << v << " ";
std::cout << std::endl;
std::cout << " swap后 arr2: ";
for (const auto& v : arr2) std::cout << v << " ";
std::cout << std::endl;
}
std::cout << std::endl;
}
// ============================================================
// 高级用法
// ============================================================
void advanced_usage() {
std::cout << "--- 高级用法 ---\n\n";
// 1. 与STL算法兼容
std::cout << "[1] 与STL算法兼容:\n";
{
std::array<int, 8> arr = {5, 2, 8, 1, 9, 3, 7, 4};
// 排序
std::sort(arr.begin(), arr.end());
std::cout << " 排序后: ";
for (const auto& v : arr) std::cout << v << " ";
std::cout << std::endl;
// 反转
std::reverse(arr.begin(), arr.end());
std::cout << " 反转后: ";
for (const auto& v : arr) std::cout << v << " ";
std::cout << std::endl;
// 查找
auto it = std::find(arr.begin(), arr.end(), 5);
if (it != arr.end()) {
std::cout << " 找到 5,位置: " << std::distance(arr.begin(), it) << std::endl;
}
// 累加
int sum = std::accumulate(arr.begin(), arr.end(), 0);
std::cout << " 所有元素之和: " << sum << std::endl;
// 最大最小
auto minmax = std::minmax_element(arr.begin(), arr.end());
std::cout << " 最小值: " << *minmax.first
<< ", 最大值: " << *minmax.second << std::endl;
}
std::cout << std::endl;
// 2. 与C数组对比
std::cout << "[2] 与C数组对比:\n";
{
// C数组的问题
int c_arr[] = {1, 2, 3, 4, 5};
// sizeof(c_arr) / sizeof(c_arr[0]) 获取大小,但传入函数后退化为指针
std::cout << " C数组: sizeof获取大小=" << sizeof(c_arr)/sizeof(c_arr[0]) << std::endl;
std::cout << " C数组传入函数后退化为指针,丢失大小信息\n";
// std::array 保留大小信息
std::array<int, 5> std_arr = {1, 2, 3, 4, 5};
std::cout << " std::array: size()=" << std_arr.size() << " (始终可用)\n";
// std::array 支持赋值
std::array<int, 5> std_arr2;
std_arr2 = std_arr; // C数组不支持直接赋值
std::cout << " std::array 支持直接赋值(C数组不支持)\n";
// std::array 支持比较
std::cout << " arr == arr2: " << (std_arr == std_arr2 ? "是" : "否") << std::endl;
}
std::cout << std::endl;
// 3. 作为函数参数(保留大小信息)
std::cout << "[3] 作为函数参数(模板 + 保留大小):\n";
{
auto printArray = [](const std::array<int, 5>& arr) {
std::cout << " 函数中 size()=" << arr.size() << ": ";
for (const auto& v : arr) std::cout << v << " ";
std::cout << std::endl;
};
std::array<int, 5> arr = {10, 20, 30, 40, 50};
printArray(arr);
}
std::cout << std::endl;
// 4. 多维 array
std::cout << "[4] 多维 array:\n";
{
// 二维数组:3行4列
std::array<std::array<int, 4>, 3> matrix = {{
{{1, 2, 3, 4}},
{{5, 6, 7, 8}},
{{9, 10, 11, 12}}
}};
std::cout << " 3x4 矩阵:\n";
for (const auto& row : matrix) {
std::cout << " ";
for (const auto& val : row) {
std::cout << val << "\t";
}
std::cout << std::endl;
}
}
std::cout << std::endl;
// 5. 比较运算
std::cout << "[5] 比较运算(字典序):\n";
{
std::array<int, 3> a = {1, 2, 3};
std::array<int, 3> b = {1, 2, 4};
std::array<int, 3> c = {1, 2, 3};
std::cout << " {1,2,3} == {1,2,3}: " << (a == c ? "是" : "否") << std::endl;
std::cout << " {1,2,3} < {1,2,4}: " << (a < b ? "是" : "否") << std::endl;
std::cout << " {1,2,3} != {1,2,4}: " << (a != b ? "是" : "否") << std::endl;
}
std::cout << std::endl;
}
// ============================================================
// 易错点
// ============================================================
void pitfalls() {
std::cout << "--- 易错点 ---\n\n";
// 1. 大小必须是编译期常量
std::cout << "[1] 大小必须是编译期常量:\n";
std::cout << " // int n = 5;\n";
std::cout << " // std::array<int, n> arr; // 编译错误!n不是constexpr\n";
std::cout << " // constexpr int n = 5;\n";
std::cout << " // std::array<int, n> arr; // 正确!\n\n";
// 2. 未初始化的 array 包含垃圾值
std::cout << "[2] 未初始化的 array(POD类型)包含未定义值:\n";
{
std::array<int, 3> uninit; // 未初始化!值未定义
std::cout << " 未初始化的 array 值不确定(可能是垃圾值)\n";
std::cout << " 正确做法: std::array<int, 3> arr{}; // 值初始化为0\n";
(void)uninit;
}
std::cout << std::endl;
// 3. operator[] 不做边界检查
std::cout << "[3] operator[] 不做边界检查:\n";
std::cout << " // std::array<int, 3> arr = {1, 2, 3};\n";
std::cout << " // arr[10]; // 未定义行为!不会抛异常\n";
std::cout << " // arr.at(10); // 抛出 std::out_of_range\n\n";
// 4. 不同大小的 array 是不同类型
std::cout << "[4] 不同大小的 array 是不同类型:\n";
std::cout << " // std::array<int, 3> a;\n";
std::cout << " // std::array<int, 5> b;\n";
std::cout << " // a = b; // 编译错误!类型不同\n";
std::cout << " // 这意味着不能写通用函数接收不同大小的array,\n";
std::cout << " // 除非用模板参数化大小\n\n";
// 5. 大的 array 可能导致栈溢出
std::cout << "[5] 大的 array 在栈上分配,可能导致栈溢出:\n";
std::cout << " // std::array<int, 10000000> huge; // 约40MB在栈上,危险!\n";
std::cout << " // 大数组应使用 std::vector(堆上分配)\n\n";
}
// ============================================================
// 主函数
// ============================================================
int main() {
std::cout << "===== std::array - C++11 =====\n\n";
basic_usage();
advanced_usage();
pitfalls();
return 0;
}